Koniec ery białych plam

2019-04-16

Fot.: Samuel Zeller (Unsplash)

Zajmując się ochroną zdrowia rzadko analizujemy projekty ustaw opracowane w innych resortach. Tymczasem w trwającej debacie o strategii systemu ochrony zdrowia zrozumienie istoty projektu nowelizacji ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju  z 29.03.2019 r. ma pierwszoplanowe znaczenie.

Przypomnijmy, że ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju zgodnie ze swoją nazwą określa zasady prowadzenia polityki rozwoju, przez które rozumie się zespół wzajemnie powiązanych działań podejmowanych i realizowanych w celu zapewnienia trwałego i zrównoważonego rozwoju kraju, spójności społecznego-gospodarczej, regionalnej, przestrzennej, podnoszenia konkurencyjności gospodarki oraz tworzenia nowych miejsce pracy w skali krajowej, regionalnej lub lokalnej. Bez trudu można zauważyć, że ochrona zdrowia jak najbardziej mieści się w tej definicji, gdyż stan zdrowia społeczeństwa ma bezpośredni wpływ na rozwój kraju, a nierówności w tym zakresie przekładają się na wszystkie wymienione kwestie spójności społeczno-gospodarczej.

Porządek strategiczny państwa, jaki ukształtował się po 2010 r. nie przewidywał miejsca dla strategii ochrony zdrowia. Zgodnie z nadrzędną zasadą opisaną w Długookresowej Strategii Rozwoju Kraju istotą ładu strategicznego państwa było odejście od wąskiego i sektorowego podejścia w tworzeniu ram strategicznych na rzecz integracji obszarów, dostrzeżenia procesu przenikania się zjawisk i problemów, uzyskania synergii w poszukiwaniu najbardziej efektywnych i adekwatnych narzędzi prowadzących do osiągania spójnych celów. Tak ukształtowana zasada „zdrowie we wszystkich politykach” wykluczała w praktyce przyjęcie strategii ochrony zdrowia na poziomie krajowym przez Radę Ministrów jako osobnego dokumentu. Niestety dla zdrowia ustanowionych dziewięć polityk horyzontalnych państwa prześlizgiwało się po kwestiach zdrowia lub zdrowie stawało w cieniu spraw „wyższej rangi”. Szczerze mówiąc, trudno byłoby chyba pokazać ministra zdrowia, który w praktyce kierowałby się przy podejmowaniu decyzji o rozwoju sektora strategiami horyzontalnymi państwa.

Istota tego problemu, który nie omijał także innych dziedzin życia społecznego-gospodarczego kraju, została dostrzeżona w sposób formalny przez ministra inwestycji i rozwoju jesienią zeszłego roku. Przyjęty przez Radę Ministrów dokument pod nazwą System Zarządzania Rozwojem Polski w ramach diagnozy zaistniałej sytuacji wskazuje na braki w zakresie instrumentów zapewniających operacjonalizację krajowych strategii rozwoju. Innymi słowy, nawet jeśli dany minister, w tym minister zdrowia, przyjmowałby sektorowy dokument strategiczny, to ze względu na brak struktury powiązań pomiędzy strategiami różnego poziomu w zakresie celów, narzędzi i mierników z perspektywy zarządzania państwem, jego priorytetów i budżetu, taki dokument będzie miał bardziej charakter deklaracji intencji, niż operacyjno-wdrożeniowy.

Przyglądając się ostatniej dekadzie w ochronie zdrowia diagnoza ta wydaje się być poprawna. Rada Ministrów przyjęła rozwiązanie zaproponowane przez ministra inwestycji i rozwoju. Polega ono na powiązaniu dziewięciu horyzontalnych zintegrowanych strategii państwa dziedzinowymi dokumentami pod nazwą polityk rozwoju, do których byłyby formułowane programy rozwoju (krajowe i regionalne). Choć do tej pory nic nie broniło ministrów przed opracowywaniem takich dokumentów strategicznych, nie miały one właściwego umocowania w dokumentach strategicznych państwa. Projekt ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz niektórych innych ustaw z dnia 29.03.2019 r. to właśnie zmienia. Określa między innymi zasady formułowania i przyjmowania polityk publicznych.

Zakładając, że projekt ustawy zostanie przyjęty z dokładnością do kierunków proponowanych rozwiązań, otwiera on przed ministrem zdrowia sformalizowaną ścieżkę prac na Polityką Publiczną Ochrony Zdrowia i odpowiednimi dokumentami wdrożeniowymi w postaci Programów Rozwoju np. opieki na osobami wymagającymi długoterminowej opieki zdrowotnej, czy pacjentami o wysokim stopniu wielochorobowości. Nie będzie już wyjścia. Ciągła debata o zdrowiu będzie musiała nareszcie zakończyć się przyjęciem przez Radę Ministrów przygotowanych przez ministra zdrowia odpowiednich dokumentów strategicznych, który w koordynacji z ministrem inwestycji i rozwoju będzie zobowiązany zadbać o korelację ich celów, środków i mierników ze strategiami horyzontalnymi państwa i nadrzędną Strategią Odpowiedzialnego Rozwoju.

Warto w konkluzji dostrzec, że na naszych oczach zmienia się system zarządzania rozwojem kraju, w którym minister zdrowia ma istotną rolę do odegrania – w szybkim czasie zapełnić treścią białe plamy na mapie strategii swego resortu.

Robert Mołdach, IZiD

Link do projektu ustawy: https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12321445

Artykuł ukazał się w nr 2019/16 IZiD Market Brief

This is an open access publication, available online and distributed under the terms of a Creative Commons Attribution –Non Commercial –No Derivatives 4.0 International license (CC BY-NC-ND 4.0), a copy of which is available at http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
Attribution — You must give appropriate credit, provide a link to the license, and indicate if changes were made. You may do so in any reasonable manner, but not in any way that suggests the licensor endorses you or your use.
NonCommercial — You may not use the material for commercial purposes.
NoDerivatives — If you remix, transform, or build upon the material, you may not distribute the modified material.

« Powrót

 

Institute of Health and Democracy

Copyright © Instytut Zdrowia i Demokracji 2014-2019

Proszę czekać...