Korekcja astygmatyzmu w operacji zaćmy – cenna inicjatywa potrzebująca wsparcia

2018-12-10

fot.: OphthaTherapy (Medical Education)

Cztery miesiące od wejścia w życie zarządzenia nr 66/2018/DSOZ Prezesa NFZ podnoszącego wycenę procedury usunięcia zaćmy z zastosowaniem soczewki torycznej o mocy cylindra równej lub większej 2,0 D trudno dostrzec wzrost dostępności tego świadczenia.

Kwestia skrócenia kolejek, zaprezentowana w exposé premiera Mateusza Morawieckiego jako pierwszy z celów zadeklarowanego wzrostu nakładów na służbę zdrowia do 6% PKB, znalazła odbicie m.in. w okulistyce. W 2017 r. NFZ skierował dodatkowe środki na operacje usunięcia zaćmy. Trend ten był kontynuowany w 2018 r. Według NFZ w efekcie tych działań średni czas oczekiwania na wszczepienie soczewki w operacji zaćmy w przypadkach pilnych skrócił się ze 162 dni w maju 2017 r. do 134 dni w maju 2018 r. 

Działania takie należy oceniać także z perspektywy rekomendacji Rady Unii Europejskiej z 2018 r. skierowanych do rządu Polski. Wskazują one m.in. na konieczność zapewnienia lepszego dostępu do systemu opieki zdrowotnej i usprawnienia działania tego systemu. Rada podkreśla, że odsetek osób deklarujących brak możliwości zaspokojenia potrzeb w zakresie opieki medycznej w Polsce należy do najwyższych w UE, a czas oczekiwania na niektóre zabiegi jest wyjątkowo długi. Wydanie przez Prezesa NFZ zarządzenia wspierającego jednoczesną z operacją zaćmy korekcję astygmatyzmu odpowiadało na potrzeby wskazywane w wymienionych komunikatach. 

W świetle podjętych decyzji można uznać, że leczenie zaćmy oraz wzrost jego dostępności i jakości to jeden z priorytetów polityki zdrowotnej państwa. Pozostaje jednak pytanie, czy z równą uwagą podchodzi się do chirurgicznej korekcji astygmatyzmu. Uwzględnienie w wycenie świadczenia służących temu soczewek torycznych o mocy cylindra 2,0 D lub większej to raczej ukłon w stronę pacjentów i uznanie głosu klinicystów aniżeli przejaw faktycznej woli wsparcia ostrego widzenia na poziomie strategii.

Astygmatyzm  2,0 D dotyka znaczącej części pacjentów, u których przeprowadza się operacje zaćmy. Jak pokazują wielkoskalowe analizy dokonane na podstawie danych brytyjskiego NHS (National Health Service), 10,54% pacjentów kierowanych na operację zaćmy ma w planowanym oku astygmatyzm 2,0 D lub większy, a jego udział w populacji pacjentów zoperowanych z użyciem soczewki nietorycznej pogłębia się do 16,32%. Gdyby dane te przełożyć na warunki naszego kraju, powinniśmy mówić o liczbie 30 tys. pacjentów rocznie (ok. 10% z 300.000 operacji zaćmy), którym wszczepia się soczewkę toryczną. Faktyczna ich liczba jest o rząd wielkości mniejsza.

To klasyczny przykład asymetrii wiedzy, w którym rolą systemu opieki zdrowotnej i profesjonalistów medycznych jest stosowanie optymalnego leczenia problemu zdrowotnego, którego pacjent nie jest w pełni świadomy. Pacjent pragnie widzieć. Rzadko natomiast upomina się o ostre widzenie. Nie zna najczęściej możliwości, jakie daje korekta astygmatyzmu w ramach operacji zaćmy. Pytanie, czy wie, że o ile nie ma przeciwskazań medycznych, ma prawo do świadczenia usunięcia zaćmy z wszczepieniem soczewki torycznej, jeśli wymagana jest moc cylindra 2,0 D lub większa?

Odpowiadająca potrzebom pacjentów poprawa stosowania soczewek torycznych w operacji zaćmy wymaga ze strony państwa szerszych działań niż tylko ograniczone do aspektu finansowego wyceny procedury.

W suplemencie nr 3/2018 OphthaTherapy, razem z dr hab. Moniką Raulinajtys-Grzybek, wykorzystujemy metodologie PESTEL, McKinsey 7S i analizę farmakoekonomiczną aby wskazać możliwe systemowe przyczyny braku skuteczności zarządzenia 66/2018/DSOZ Prezesa NFZ, które, jak się okazuje, wykraczają poza tak podnoszony aspekt ekonomiczny. Zachęcam do lektury i dyskusji.

Robert Mołdach, IZiD

 

Pełna treść artykułu:

Mołdach R, Raulinajtys-Grzybek MPrzyczyny ograniczonej dostępności operacji zaćmy z jednoczesną korekcją astygmatyzmu – analiza sytuacji po wprowadzeniu przez Narodowy Fundusz Zdrowia mechanizmu refundacji soczewek torycznych. OphthaTherapy; Sup. 3/2018: 32-42

 

Przeczytaj także: Czas skończyć z marnotrawieniem środków

 

 

 

« Powrót

 

Institute of Health and Democracy

Copyright © Instytut Zdrowia i Demokracji 2014-2019

Proszę czekać...