TV Trwam pokazuje, jak rozmawiać o zdrowiu

2018-04-30

fot. Sergio Enciso (Flickr), https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/

Blisko 25 godzin emisji poświęconych zdrowiu w ciągu ostatnich 12 miesięcy w dwu programach – „Rozmowy niedokończone” i „Polski punkt widzenia” – to nie tylko publicystyka polityczna, ale także edukacja zdrowotna na poziomie wykraczającym poza popularyzatorski format.

O zdrowiu, ze względu na społeczną wrażliwość tematu i szczególne obowiązki państwa, nie da się mówić w sposób wyabstrahowany z politycznego kontekstu. Z drugiej strony, jeśli chcieć tworzyć program wyłącznie publicystyczno-naukowy, warto pamiętać, że widzów interesuje nie tylko ich zdrowie sensu stricto, ale także kontekst społeczny, finansowy, środowiskowy, a więc par excellencepolityczny. TV Trwam umiejętnie łączy te dwa spojrzenia. Choć trudno oczekiwać, aby fundamenty religijne, czy katolicko-narodowe tej telewizji przyciągnęły każdego widza, warto jednak na chwilę odłożyć własne poglądy i przyjrzeć się w jaki sposób TV Trwam podejmuje problem zdrowia. A robi to umiejętnie.

„Rozmowy niedokończone” to program z udziałem słuchaczy (widzów) nadawany na żywo, do którego są zapraszani eksperci z danej dziedziny. Pierwsza część jest emitowana w Telewizji Trwam i Radiu Maryja o godz. 18:15 i trwa 1h 10 min. Druga dwugodzinna część jest nadawana w Radiu Maryja o godz. 21:30. Łącznie daje to ponad 3-godzinny program poświęcony jednemu wybranemu tematowi. Od 21 lutego 2017 r., to jest momentu, kiedy TV Trwam udostępnia na swojej stronie internetowej pełne repozytorium nagrań programu, temat zdrowia gościł tu 20 razy. W tej liczbie nie są zawarte programy poświęcone prokreacji, czy aborcji, które na tej antenie są tematem samym w sobie. W analizowanym okresie w programie dominowały kwestie systemowe, organizacji i finansowania opieki,  które były poruszane 7 razy. Na drugim miejscu ważności znalazła się onkologia (4-krotnie), a na kolejnych: etyka (3), neurologia (3) oraz laryngologia, okulistyka i szczepienia ochronne po jednym razie.

Kwestie zdrowia są poruszane na antenie TV Trwam jeszcze w jednym programie. Jest nim „Polski punkt widzenia” – program, który ma format wywiadu z zaproszonym ekspertem, emitowany o 21:20 i trwający zwykle 20 minut. Jego tematem są sprawy bieżące związane z Polską. Jak na program nadawany od poniedziałku do piątku zdrowie nie gości tu zbyt często – zaledwie 9 razy w analizowanym okresie. Warto jednak odnotować, że o ile w przypadku „Rozmów niedokończonych” i kwestii zdrowia trudno mówić o wiodącym mówcy, o tyle w przypadku „Polskiego punktu widzenia” prymat wiedzie przewodnicząca Maria Ochman, która w analizowanym okresie brała udział w programie 5-krotnie, czyli w ponad połowie emisji dotyczących zdrowia. Warto także odnotować, że okulistyka reprezentowana przez prof. Marka Rękasa, jest jedyną dziedziną medycyny, która obok spraw systemowych pojawiła się samodzielnie w tym programie.

O atrakcyjności programów poświęconych zdrowiu w TV Trwam decyduje kilka czynników. Po pierwsze jest to już wymieniony czas trwania programu, który łącznie z emisją radiową przekracza 3 godziny. Jak się okazuje tyle czasu potrzeba, aby wytłumaczyć złożone problemy zdrowotne, często niezrozumiałe dla pacjentów terminy medyczne, mechanizmy powstawania choroby, jej leczenia, podjąć polemikę z mitami. Drugi powód, to właśnie szczegółowe, czasem wręcz ocierające się o poziom kliniczny, tłumaczenie medycyny widzom i pacjentom. TV Trwam nie traktuje przy tym pacjentów, jak osób gorzej predysponowanych niż profesjonaliści medyczni do rozumienia kwestii zdrowia. Nie wykorzystuje asymetrii w zdrowiu do pomijania tematów zaawansowanych, czy trudnych terminów. Wprost przeciwnie – traktuje widzów podmiotowo i partnersko, tłumacząc i edukując. Sposób i tempo prowadzenia programu jest dostosowany do złożoności problemu i odpowiada wiekowi dzwoniących. Warto przysłuchać się cierpliwości i precyzji z jaką zaproszeni eksperci tłumaczą różnorodne, często zaawansowane merytorycznie aspekty leczenia. Mówić w ten sposób przez ponad trzy godziny, zachować precyzję, odpowiadać a vista na pytania dzwoniących do studia – to wymaga nie tylko warsztatu zawodowego, ale także żelaznego trzymania się formuły programu. Wreszcie trzeci powód atrakcyjności TV Trwam w obszarze zdrowia to empatia, na której osadzona jest cała formuła komunikacji. Jest czas na emocje i czas na problemową dyskusję. 

W żadnym stopniu nie powinno dziwić, że „Rozmowy niedokończone” są według badania ankietowego przeprowadzonego przez nadawcę stacji, najbardziej oglądanym programem w TV Trwam. Można się jedynie zastanawiać, jak stacja ten kapitał medialny pożytkuje.


Z perspektywy zdrowia, krytyka na antenie TV Trwam sieci aptek poprzedzała wprowadzenie ustawy „Apteka dla aptekarza”. Akcentowanie problemów, na jakie natrafił minister Konstanty Radziwiłł, poprzedziło jego odwołanie. Także ostatnio, dyskusja o raku płuc wpisała się we wzrost dostępności innowacyjnych opcji terapeutycznych. To oczywiście może być zbieg okoliczności – być może. Bez względu jednak na tło wydarzeń, czy osobiste sentymenty, „Rozmowy niedokończone” są warte refleksji, jako źródło wiedzy o zdrowiu dla widzów i pacjentów oraz głos w dyskursie społeczno-ekonomicznym w Polsce.

Robert Mołdach, IZiD

 

Artykuł ukazał się w nr 2018/17 IZiD Market Brief.

Przeczytaj także: Rząd powinien już wiedzieć, jak wydać pół biliona zł

« Powrót

 

Institute of Health and Democracy

Copyright © Instytut Zdrowia i Demokracji 2014-2019

Proszę czekać...